Turn! zet aan tot nadenken

De documentaire Turn!, die gisteravond op televisie was, roept veel reacties op. Begrijpelijk. Sommige beelden zijn erg aangrijpend. Turn! laat zien dat iedereen verantwoordelijk is voor het plezier en welzijn van het jonge sportende kind. Van ouders, trainers, coaches, clubbestuurders tot aan de sportbond. Het is belangrijk om gezamenlijk te kijken wat ons is opgevallen, wat we hiervan kunnen leren, wat we al doen en hoe we dit in de toekomst anders kunnen aanpakken. Het zou jammer zijn als deze film een eenzijdig beeld oproept van de gymsport. Daarom willen we benadrukken, dat er binnen veel gymclubs al volop aandacht is voor plezier, saamhorigheid en pedagogisch verantwoord sporten. 

Esther Pardijs geeft door de film Turn! een indringend kijkje in de wereld van deze jonge turnsportkinderen, niet alleen als filmmaakster maar vooral ook als ambitieuze ouder van de talentvolle Roman. Het is een indrukwekkend persoonlijk verhaal over complexe opvoeddilemma’s en de rol van alle betrokken partijen daarin zoals de trainer. Want wat doe je als je kind gezegend is met bovenmatig sporttalent en al jong in een prestatief wereldje vol verwachtingen en teleurstellingen terechtkomt? Waarbij je als ouder je onbewust laat meeslepen door trots en venijn en de zenuwen door je lijf gieren als je kind aan die ene belangrijke wedstrijd meedoet in aanloop naar het NK. Het blijkt in de praktijk niet zo simpel als het lijkt.

Uit recent onderzoek onder huidige turn(st)ers op alle niveaus blijkt, dat 83% ervaart dat de trainer ‘plezier boven winnen’ stelt. Ook wordt de sfeer tijdens wedstrijden met een 8 beoordeeld en de begeleiding door de trainer met maar liefst een 9. Maar we zijn er nog niet. De KNGU ziet Turn! dan ook als een waardevol praatstuk voor alle betrokkenen binnen de gymsport. We gaan de film de komende tijd inzetten om het gesprek aan te gaan met sporters, ouders, trainers, coaches en clubbestuurders, hoe we gezamenlijk een plezierig en veilig prestatieklimaat blijvend kunnen realiseren voor jonge kinderen.

De KNGU is groot voorstander van het uitdragen en uitrollen van een pedagogisch sportklimaat. Deze pedagogische visie moet verder richting geven aan alles dat de laatste jaren in gang is gezet op dit gebied en gaat uit van de verantwoordelijkheid van alle partijen rondom het kind, waaronder ouders. Het gaat ook om een (beter) wetenschappelijk fundament te verkrijgen vanuit sportpedagogiek en beweegwetenschappen. Hierin trekken we samen op met NOC*NSF. De landelijke programma’s rondom talentontwikkeling en topsport zijn al op veel onderdelen aangepast (ook het onderdeel waar Roman, het jongetje uit de film Turn!, in zat). Er komt een landelijk toetsingskader om hierop toe te zien.

Daarnaast wordt actief ingezet op sportethiek en de pedagogische vaardigheden van trainers op alle niveaus. Wedstrijdconcepten worden aangepast. Er is geen sprake meer van selectie in de oude vorm en juryleden zijn bewust gemaakt van hun pedagogische rol. Ook tijdens opleidingen, bijscholingen en bijeenkomsten voor coaches en trainers staat pedagogisch handelen hoog op de agenda.

De uitdaging is deze pedagogische visie op clubniveau nog meer betekenis te geven. De komende twee jaar is het programma ‘Pedagogische visie’, in samenwerking met de KNVB, mede hierop gericht. Hierin nemen we ook de internationale context mee. De inzet van de KNGU is erop gericht de leeftijd voor senioren naar 18 jaar te verschuiven (in plaats van 16 jaar) en de nieuwe elementen in het turnen niet onnodig riskant te maken. Dat is een ingewikkelde internationale lobby, want met name werelddelen buiten West-Europa hebben een andere visie hierop dan Nederland.

Het draait de komende tijd om bewustwording, cultuurverandering en het doorvoeren van concrete maatregelen. Gedragen door de gehele gymsportcommunity. Alle feedback, tips en ervaringen zijn welkom. We horen het graag. Mail naar serviceteam@kngu.nl of bel naar 055 505 8700.